ATATÜRK'ün HAYATI

kaankar

New member
Katılım
21 Eki 2007
Mesajlar
16
Tepkime puanı
0
Puanları
0
Mustafa Kemal Atatürk 1881 y?l?nda Selânik'te Kocakas?m Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katl? pembe evde do?du. Babas? Ali R?za Efendi, annesi Zübeyde Han?m'd?r. Baba taraf?ndan dedesi Haf?z Ahmet Efendi XIV-XV. yüzy?llarda Konya ve Ayd?n'dan Makedonya'ya yerle?tirilmi? Kocac?k Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Han?m ise Selânik yak?nlar?ndaki Langaza kasabas?na yerle?mi? eski bir Türk ailesinin k?z?d?r. Milis subayl???, evkaf katipli?i ve kereste ticareti yapan Ali R?za Efendi, 1871 y?l?nda Zübeyde Han?m'la evlendi. Atatürk'ün be? karde?inden dördü küçük ya?larda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 y?l?na de?in ya?ad?.

Küçük Mustafa ö?renim ça??na gelince Haf?z Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde ö?renime ba?lad?, sonra babas?n?n iste?iyle ?emsi Efendi Mektebi'ne geçti. Bu s?rada babas?n? kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftli?i'nde day?s?n?n yan?nda kald?ktan sonra Selânik'e dönüp okulunu bitirdi. Selânik Mülkiye Rü?tiyesi'ne kaydoldu. K?sa bir süre sonra 1893 y?l?nda Askeri Rü?tiye'ye girdi. Bu okulda Matematik ö?retmeni Mustafa Bey ad?na "Kemal" i ilave etti. 1896-1899 y?llar?nda Manast?r Askeri ?dâdi'sini bitirip, ?stanbul'da Harp Okulunda ö?renime ba?lad?. 1902 y?l?nda te?men rütbesiyle mezun oldu., Harp Akademisi'ne devam etti. 11 Ocak 1905'te yüzba?? rütbesiyle Akademi'yi tamamlad?. 1905-1907 y?llar? aras?nda ?am'da 5. Ordu emrinde görev yapt?. 1907'de Kola?as? (K?demli Yüzba??) oldu. Manast?r'a III. Ordu'ya atand?. 19 Nisan 1909'da ?stanbul'a giren Hareket Ordusu'nda Kurmay Ba?kan? olarak görev ald?. 1910 y?l?nda Fransa'ya gönderildi. Picardie Manevralar?'na kat?ld?. 1911 y?l?nda ?stanbul'da Genel Kurmay Ba?kanl??? emrinde çal??maya ba?lad?.

1911 y?l?nda ?talyanlar?n Trablusgarp'a hücumu ile ba?layan sava?ta, Mustafa Kemal bir grup arkada??yla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev ald?. 22 Aral?k 1911'de ?talyanlara kar?? Tobruk Sava??n? kazand?. 6 Mart 1912'de Derne Komutanl???na getirildi.

Ekim 1912'de Balkan Sava?? ba?lay?nca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolay?r'daki birliklerle sava?a kat?ld?. Dimetoka ve Edirne'nin geri al?n???nda büyük hizmetleri görüldü. 1913 y?l?nda Sofya Ate?emiliterli?ine atand?. Bu görevde iken 1914 y?l?nda yarbayl??a yükseldi. Ate?emiliterlik görevi Ocak 1915'te sona erdi. Bu s?rada I. Dünya Sava?? ba?lam??, Osmanl? ?mparatorlu?u sava?a girmek zorunda kalm??t?. Mustafa Kemal 19. Tümeni kurmak üzere Tekirda?'da görevlendirildi.

1914 y?l?nda ba?layan I. Dünya Sava??'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanl?k destan? yaz?p ?tilaf Devletlerine "Çanakkale geçilmez! " dedirtti. 18 Mart 1915'te Çanakkale Bo?az?n? geçmeye kalkan ?ngiliz ve Frans?z donanmas? a??r kay?plar verince Gelibolu Yar?madas?'na asker ç?karmaya karar verdiler. 25 Nisan 1915'te Ar?burnu'na ç?kan dü?man kuvvetlerini, Mustafa Kemal'in komuta etti?i 19. Tümen Conkbay?r?'nda durdurdu. Mustafa Kemal, bu ba?ar? üzerine albayl??a yükseldi. ?ngilizler 6-7 A?ustos 1915'te Ar?burnu'nda tekrar taarruza geçti. Anafartalar Grubu Komutan? Mustafa Kemal 9-10 A?ustos'ta Anafartalar Zaferini kazand?. Bu zaferi 17 A?ustos'ta Kireçtepe, 21 A?ustos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti. Çanakkale Sava?lar?nda yakla??k 253.000 ?ehit veren Türk ulusu onurunu ?tilaf Devletlerine kar?? korumas?n? bilmi?tir. Mustafa Kemal'in askerlerine "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" emri cephenin kaderini de?i?tirmi?tir.

Mustafa Kemal Çanakkale Sava?lar?'dan sonra 1916'da Edirne ve Diyarbak?r'da görev ald?. 1 Nisan 1916'da tümgeneralli?e yükseldi. Rus kuvvetleriyle sava?arak Mu? ve Bitlis'in geri al?nmas?n? sa?lad?. ?am ve Halep'teki k?sa süreli görevlerinden sonra 1917'de ?stanbul'a geldi. Velihat Vahidettin Efendi'yle Almanya'ya giderek cephede incelemelerde bulundu. Bu seyehatten sonra hastaland?. Viyana ve Karisbad'a giderek tedavi oldu. 15 A?ustos 1918'de Halep'e 7. Ordu Komutan? olarak döndü. Bu cephede ?ngiliz kuvvetlerine kar?? ba?ar?l? savunma sava?lar? yapt?. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmas?ndan bir gün sonra, 31 Ekim 1918'de Y?ld?r?m Ordular? Grubu Komutanl???na getirildi. Bu ordunun kald?r?lmas? üzerine 13 Kas?m 1918'de ?stanbul'a gelip Harbiye Nezâreti'nde (Bakanl???nda) göreve ba?lad?.

Mondros Mütarekesi'nden sonra ?tilaf Devletleri'nin Osmanl? ordular?n? i?gale ba?lamalar? üzerine; Mustafa Kemal 9. Ordu Müfetti?i olarak 19 May?s 1919'da Samsun'a ç?kt?. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yay?mlad??? genelgeyle "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve karar?n?n kurtaraca??n? " ilan edip Sivas Kongresi'ni toplant?ya ça??rd?. 23 Temmuz - 7 A?ustos 1919 tarihleri aras?nda Erzurum, 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri aras?nda da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatan?n kurtulu?u için izlenecek yolun belirlenmesini sa?lad?. 27 Aral?k 1919'da Ankara'da heyecanla kar??land?. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aç?lmas?yla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmas? yolunda önemli bir ad?m at?lm?? oldu. Meclis ve Hükümet Ba?kanl???na Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtulu? Sava??'n?n ba?ar?yla sonuçlanmas? için gerekli yasalar? kabul edip uygulamaya ba?lad?.

Türk Kurtulu? Sava?? 15 May?s 1919'da Yunanl?lar?n ?zmir'I i?gali s?ras?nda dü?mana ilk kur?unun at?lmas?yla ba?lad?. 10 A?ustos 1920 tarihinde Sevr Antla?mas?'n? imzalayarak aralar?nda Osmanl? ?mparatorlu?u'nu payla?an I. Dünya Sava??'n?n galip devletlerine kar?? önce Kuvâ-yi Milliye ad? verilen milis kuvvetleriyle sava??ld?. Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye - ordu bütünle?mesini sa?layarak sava?? zaferle sonuçland?rd?.



Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtulu? Sava??n?n önemli a?amalar? ?unlard?r:

Sar?kam?? (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün (7 Kas?m 1920) kurtar?l???.

Çukurova, Gazi Antep, Kahraman Mara? ?anl? Urfa savunmalar? (1919- 1921)

I. ?nönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)

II. ?nönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)

Sakarya Zaferi (23 A?ustos-13 Eylül 1921)

Büyük Taarruz, Ba?komutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 A?ustos 9 Eylül 1922)

Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mare?al rütbesi ve Gazi unvan?n? verdi. Kurtulu? Sava??, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antla?mas?'yla sonuçland?. Böylece Sevr Antla?mas?'yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklü?ünde vatan b?rak?lan Türkiye topraklar? üzerinde ulusal birli?e dayal? yeni Türk devletinin kurulmas? için hiçbir engel kalmad?.

23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'nin aç?lmas?yla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulu?u müjdelenmi?tir. Meclisin Türk Kurtulu? Sava??'n? ba?ar?yla yönetmesi, yeni Türk devletinin kurulu?unu h?zland?rd?. 1 Kas?m 1922'de hilâfet ve saltanat birbirinden ayr?ld?, saltanat kald?r?ld?. Böylece Osmanl? ?mparatorlu?u'yla yönetim ba?lar? kopar?ld?. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirli?iyle ilk cumhurba?kan? seçildi. 30 Ekim 1923 günü ?smet ?nönü taraf?ndan Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti, "Egemenlik kay?ts?z ?arts?z milletindir" ve "Yurtta bar?? cihanda

bar??" temelleri üzerinde yükselmeye ba?lad?.



Atatürk Türkiye'yi "Ça?da? uygarl?k düzeyine ç?karmak" amac?yla bir dizi devrim yapt?. Bu devrimleri be? ba?l?k alt?nda toplayabiliriz:

1. Siyasal Devrimler:
· Saltanat?n Kald?r?lmas? (1 Kas?m 1922)
· Cumhuriyetin ?lan? (29 Ekim 1923)
· Halifeli?in Kald?r?lmas? (3 Mart 1924)

2. Toplumsal Devrimler
· Kad?nlara erkeklerle e?it haklar verilmesi (1926-1934)
· ?apka ve k?yafet devrimi (25 Kas?m 1925)
· Tekke zâviye ve türbelerin kapat?lmas? (30 Kas?m 1925)
· Soyad? kanunu ( 21 Haziran 1934)
· Lâkap ve unvanlar?n kald?r?lmas? (26 Kas?m 1934)
· Uluslararas? saat, takvim ve uzunluk ölçülerin kabulü (1925-1931)

3. Hukuk Devrimi :
· Mecellenin kald?r?lmas? (1924-1937)
· Türk Medeni Kanunu ve di?er kanunlar?n ç?kar?larak laik hukuk düzenine geçilmesi (1924-1937)

4. E?itim ve Kültür Alan?ndaki Devrimler:
· Ö?retimin birle?tirilmesi (3 Mart 1924)
· Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kas?m 1928)
· Türk Dil ve Tarih Kurumlar?n?n kurulmas? (1931-1932)
· Üniversite ö?reniminin düzenlenmesi (31 May?s 1933)
· Güzel sanatlarda yenilikler

5. Ekonomi Alan?nda Devrimler:
· A?âr?n kald?r?lmas?
· Çiftçinin özendirilmesi
· Örnek çiftliklerin kurulmas?
· Sanayiyi Te?vik Kanunu'nun ç?kar?larak sanayi kurulu?lar?n?n kurulmas?
· I. ve II. Kalk?nma Planlar?'n?n (1933-1937) uygulamaya konulmas?, yurdun yeni yollarla donat?lmas?

Soyad? Kanunu gere?ince, 24 Kas?m 1934'de TBMM'nce Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyad? verildi.

Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 A?ustos 1923 tarihlerinde TBMM Ba?kanl???na seçildi. Bu ba?kanl?k görevi, Devlet-Hükümet Ba?kanl??? düzeyindeydi. 29 Ekim 1923 y?l?nda Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurba?kan? seçildi. Anayasa gere?ince dört y?lda bir cumhurba?kanl??? seçimleri yenilendi. 1927,1931, 1935 y?llar?nda TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurba?kanl???na seçti.

Atatürk s?k s?k yurt gezilerine ç?karak devlet çal??malar?n? yerinde denetledi. ?lgililere aksayan yönlerle ilgili emirler verdi. Cumhurba?kan? s?fat?yla Türkiye'yi ziyaret eden yabanc? ülke devlet ba?kanlar?n?, ba?bakanlar?n?, bakanlar?n? komutanlar?n? a??rlad?.

15-20 Ekim 1927 tarihinde Kurtulu? Sava??'n? ve Cumhuriyet'in kurulu?unu anlatan büyük nutkunu, 29 Ekim 1933 tarihinde de 10. Y?l Nutku'nu okudu.

Atatürk özel ya?am?nda sadelik içinde ya?ad?. 29 Ocak 1923'de Latife Han?mla evlendi. Birçok yurt gezisine birlikte ç?kt?lar. Bu evlilik 5 A?ustos 1925 tarihine dek sürdü. Çocuklar? çok seven Atatürk Afet (?nan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra adl? k?zlar? ve Mustafa adl? çoban? manevi evlat edindi. Abdurrahim ve ?hsan adl? çocuklar? himayesine ald?. Ya?ayanlar?na iyi bir gelecek haz?rlad?.

1937 y?l?nda çiftliklerini hazineye, bir k?s?m ta??nmazlar?n? da Ankara ve Bursa Belediyelerine ba???lad?. Miras?ndan k?zkarde?ine, manevi evlatlar?na, Türk Dil ve Tarih Kurumlar?na pay ay?rd?. Kitap okumay?, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi çok severdi. Zeybek oyunlar?na, güre?e, Rumeli türkülerine a??r? ilgisi vard?. Tavla ve bilardo oynamaktan büyük keyif al?rd?. Sakarya adl? at?yla, köpe?i Fox'a çok de?er verirdi. Zengin bir kitapl?k olu?turmu?tu. Ak?am yemeklerine devlet ve bilim adamlar?n?, sanatç?lar? davet eder, ülkenin sorunlar?n? tart???rd?. Temiz ve düzenli giyinmeye özen gösterirdi. Do?ay? çok severdi. S?k s?k Atatürk Orman Çiftli?i'ne gider, çal??malara bizzat kat?l?rd?. Frans?zca ve Almanca biliyordu.

ATATÜRK'ÜN SON YILLARI VE ÖLÜMÜ

Atatürk'ün ilk hastal?k belirtisi 1937 y?l?nda ortaya ç?kt?. 1938 y?l? ba?lar?nda Yalova'da bulundu?u s?rada, ciddî olarak hastaland?. Buradaki tedavi olumlu sonuç verdi. Fakat tamamen iyile?meden Ankara'ya yapt??? yorucu yolculuk, hastal???n?n artmas?na sebep oldu. Bu tarihlerde Hatay sorununun gündemde olmas? da onu yormaktayd?. Hasta olmas?na ra?men, Mersin ve Adana'ya geziye ç?kt?. K?zg?n güne? alt?nda askerî birliklerimizi tefti? edip tatbikat yapt?ran Atatürk, çok yorgun dü?tü. Ülkü edindi?imillî dava u?runa kendi sa?l???n? hiçe sayd?. Güney seyahati hastal???n?n artmas?na sebep oldu. 26 May?s'ta Ankara'ya döndükten sonra tedavi ve istirahat için ?stanbul'a gitti. Doktorlar taraf?ndan, siroz hastal??? te?hisi kondu.

Deniz havas? iyi geldi?i için, Savarona Yat?'nda bir süre dinlendi. Bu durumda bile ülke sorunlar?yla ilgilenmeye devam etti. ?stanbul'a gelen Romanya kral? ile görü?tü. Bakanlar Kurulu toplant?s?na ba?kanl?k etti. 4 Temmuz 1938'de Hatay Antla?mas?'n?n yürürlü?e girmesi Atatürk'ü çok sevindirip moralini düzeltti. Temmuz sonlar?na kadar Savarona'da kalan Atatürk'ün hastal??? a??rla??nca Dolmabahçe Saray?'na nakledildi. Fakat hastal??? durmadan ilerliyordu. O'nun hastal???n? duyan Türk halk?, sa?l???yla ilgili haberleri heyecanla takip ediyor, bütün kalbiyle iyile?mesini diliyordu. Hastal???n?n ciddiyetini kavrayarak 5 Eylül 1938'de vasiyetini yaz?p servetinin büyük bir k?sm?n? Türk Tarih ve Türk Dil kurumlar?na ba???lad?. Ekim ay? ortalar?nda durumu düzelir gibi oldu. Fakat, çok arzulad??? hâlde, Ankara'ya gelip cumhuriyetin on be?inci y?l dönümü törenlerine kat?lamad?.

29 Ekim 1938'de kahraman Türk Ordusu'na yollad??? mesaj, Ba?bakan Celâl Bayar taraf?ndan okundu. "Zaferleri ve mazisi insanl?k tarihi ile ba?layan, her zaman zaferlerle beraber medeniyet nurlar?n? ta??yan kahraman Türk ordusu!" sözü ile Türk Ordusu'nun önemini belirtmi?tir. Yine ayn? mesajda "Türk vatan?n?n ve Türk'lük camias?n?n ?an ve ?erefini, dahilî ve harici her türlü tehlikelere kar?? korumaktan ibaret olan vazifeni, her an ifaya haz?r ve amade oldu?una benim ve büyük ulusumuzun tam bir inan ve itimad?m?z vard?r" diyerek Türk Ordusu'na olan güvenini belirtmi?tir.

Atatürk 1 Kas?m 1938'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aç?l?? töreninde de bulunamad?. Haz?rlad??? aç?l?? nutkunu Ba?bakan Celâl Bayar okudu. Atatürk bu nutkunda ülkenin imar?, sa?l?k hizmetleri ve ekonomi konular?ndaki faaliyetleri aç?klad?. Bundan ba?ka e?itim ve kültür konular?na da temas edip gençli?in millî ?uurlu ve modern kültürlü olarak yeti?mesi için ?stanbul Üniversitesi'nin geli?tirilmesi, Ankara Üniversitesi'nin tamamlanmas? ve Van Gölü civar?nda bir üniversitenin kurulmas? için çal??malar?n yap?ld???n? belirtti. Türk Tarih ve Türk Dil kurumlar?n?n çal??malar?ndan duydu?u memnuniyeti aç?klad?. Ayr?ca Türk gençli?inin kültürde oldu?u gibi spor sahas?nda da idealine ula?t?r?lmas? için Beden Terbiyesi Kanunu'nun uygulamaya konulmas?ndan duydu?u memnuniyeti belirtti. Atatürk, ölümüne kadar memleket meselelerinden bir an olsun uzak kalmam??t?.

Atatürk'ün hastal??? tekrar ?iddetlendi. 8 Kas?mda sa?l???yla ilgili raporlar yay?mlanmaya ba?land?. Bütün memleketi tekrar derin bir üzüntü kaplad?. Her Türk'ün kalbi onun kurtulmas? dile?iyle çarp?yordu. Ancak, kurtar?lmas? için gösterilen çabalar sonuç vermedi ve korkulan oldu. Dolmabahçe Saray?'nda 10 Kas?m 1938 sabah? saat dokuzu be? geçe, insan için de?i?mez kanun, hükmünü uygulad?. Mustafa Kemal Atatürk aram?zdan ayr?ld?. Bu kara haberle, yaln?z Türk milleti de?il, bütün dünya yasa büründü. Büyük, küçük bütün devletler onun cenaze töreninde bulunmak üzere temsilciler göndererek, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusuna kar?? duyduklar? derin sayg?y? belirten mesajlar gönderdiler. 16 Kas?m günü Atatürk'ün tabutu, Dolmabahçe Saray?'n?n büyük tören salonunda katafalka konuldu.
Üç gün üç gece, gözü ya?l? bir insan seli ulu önderine kar?? duydu?u sayg?, minnet ve ba?l?l???n? ifade etti. Cenaze namaz? 19 Kas?m günü Prof. ?erafettin Yaltkaya taraf?ndan k?ld?r?ld?. On iki generalin omzunda saray?n d?? kap?s?na ç?kar?lan tabut, top arabas?na konularak, ?stanbul halk?n?n gözya?lar? aras?nda Gülhane Park?'na götürüldü. Buradan bir torpido ile Yavuz z?rhl?s?na nakledildi. Büyük Ada aç?klar?na kadar, donanmam?z ve törene kat?lmak için gelmi? olan yabanc? gemilerin e?lik etti?i Yavuz z?rhl?s? cenazeyi?zmit'e getirdi. Burada Yavuz z?rhl?s?ndan al?nan cenaze, özel bir trene kondu. Atalar?na son sayg? görevlerini yapmak üzere toplanan halk?n kalbinde derin bir üzüntü b?rakarak Ankara'ya getirilmek üzere hareket edildi.

Atatürk'ün vefat? üzerine cumhurba?kan? seçilen ?smet ?nönü, Türkiye Büyük Millet Meclisi Ba?kan?, bakanlar, Genelkurmay Ba?kan?, milletvekilleri ile ordu ve devlet ileri gelenleri taraf?ndan kar??lanan cenaze, Türkiye Büyük Mîllet Meclisi önünde haz?rlanan katafalka kondu. Ankara halk? da onun cenazesi önünden sayg?yla geçerek son görevini yapt?. 21 Kas?m 1938 Pazartesi günü, sivil ve askerî yöneticiler ile yabanc? devlet temsilcilerinin haz?r bulundu?u ve on binlerce insan?n kat?ld??? büyük bir tören yap?ld?. Daha sonra Atatürk'ün tabutu katafalkta al?narak. Etnografya Müzesinde haz?rlanan geçici kabre kondu. Türk milleti daha sonra, bu büyük insana lây?k, Ankara Rasattepe'de bir An?tkabir yapt?rd?. 10 Kas?m 1953'te Etnografya Müzesinden al?nan Atatürk'ün naa?? An?tkabir'e getirildi. Burada yurdun her ilinden getirilmi? olan vatan topraklan ile haz?rlanan ebedî istirahatgâh?na yerle?tirildi.
 
B

baloota

Guest
bilgi için t?kler Sy.kaankar katk?lar?n?z? bekliyoruz
 
Üst